Trang chủ / Tài liệu lưu trữ / Tòa hòa giải rộng quyền Tây Ninh

Tòa hòa giải rộng quyền Tây Ninh

* Số lượng tài liệu: 9,5 mét.

* Thời gian tài liệu: 1888-1914.

* Loại hình tài liệu:  tài liệu hành chánh (giấy).

* Tình trạng vật lý: phần lớn tài liệu bị lão hóa, ố, giòn, rách, mục, chữ mờ.

* Công cụ tra cứu: mục lục hồ sơ, thẻ tạm xen lẫn với mục lục, thẻ của các phông: Phủ Thống đốc Nam Kỳ, Hội đồng Tư mật Nam Kỳ, Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ, Sở Thương chánh Nam Kỳ, Tòa Đốc lý Sài Gòn, Tòa Đốc lý Chợ Lớn và các phông tài liệu của các tỉnh Nam Kỳ thời kỳ thuộc Pháp.

I. LỊCH SỬ ĐƠN VỊ HÌNH THÀNH PHÔNG:

Ngày 25/7/1864, Hoàng đế Pháp Napoléon đã ký Sắc lệnh về tổ chức nền tư pháp trên những vùng đất của Pháp tại Nam Kỳ[1]. Theo Sắc lệnh này, tại Nam Kỳ tồn tại song song 2 hệ thống tư pháp là Tòa Tây án (Tribunaux français) và Tòa Nam Án (Tribunaux indigènes).

Ngày 25/5/1881, Tổng thống Pháp Jules Grévy ban hành Sắc lệnh về việc cải tổ nền tư pháp Nam Kỳ[2]. Theo Sắc lệnh này, nền tư pháp tại Nam Kỳ chỉ còn các tòa Tây án, bao gồm: tòa hòa giải, tòa sơ thẩm, tòa thương mại và một tòa thượng thẩm.

Đến ngày 9/12/1886, thực dân Pháp lại một lần nữa ban hành Sắc lệnh về việc cải tổ nền tư pháp ở Nam Kỳ[3]. Theo Sắc lệnh này, Tòa Sơ thẩm Bình Hòa bị bãi bỏ, và 7 Tòa Hòa giải rộng quyền được thành lập, bao gồm các tòa: Bà Rịa, Biên Hòa, Cần Thơ, Long Xuyên, Rạch Giá, Tây Ninh và Trà Vinh.

Ngày 15/11/1887, Tổng thống Pháp lại ra Sắc lệnh v/v cải tổ nền tư pháp ở Nam Kỳ[4]. Theo Sắc lệnh này, các Tòa Hòa giải rộng quyền tại các tỉnh: Biên Hòa, Tây Ninh, Mỹ Tho, Châu Đốc và Sóc Trăng được thiết lập. Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh được quyền xét xử các vụ án xảy ra tại các Tiểu khu Tây Ninh và Thủ Dầu Một.

Ngày 03/11/1888, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thực thi các Sắc lệnh ngày 09/12/1886 và 15/11/1887[5]. Theo Nghị định này, Tòa Sơ thẩm Bình Hòa sẽ chính thức ngừng hoạt động kể từ ngày 08/11/1888, Tòa Hòa giải Tây Ninh sẽ đi vào hoạt động kể từ ngày12/11/1888. Phạm vi xét xử của Tòa là 2 Tiểu khu Tây Ninh và Thủ Dầu Một.

Ngày 19/4/1889, Tổng thống Pháp lại ra Sắc lệnh sửa đổi Sắc lệnh ngày 15/11/1887[6]. Theo đó, phạm vi xét xử của Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh là chỉ xét xử những vụ án trên địa bàn Tiểu khu Tây Ninh, những vụ án ở Tiểu khu Thủ Dầu Một trước đây sẽ do Tòa Hòa giải rộng quyền Biên Hòa xét xử.

Ngày 17/5/1895, Tổng thống Pháp Felix Faure ra Sắc lệnh cải tổ nền tư pháp ở Nam Kỳ[7]. Sắc lệnh này quy định rõ thẩm quyền và phạm vi xét xử của Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh.

Ngày 16/02/1921, Tổng thống Pháp lại ra Sắc lệnh cải tổ nền tư Pháp Đông Dương, quy định lại thẩm quyền và thủ tục xét xử của các tòa hòa giải rộng quyền[8]. Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh nằm dưới sự quản lý trực tiếp của Tòa Thượng thẩm Sài Gòn, có 1 chánh án, 1 chánh án dự khuyết và được xét xử các vụ án trên địa bàn của tỉnh.

Với Sắc lệnh cải tổ nền tư pháp Đông Dương của Tổng thống Pháp ngày 11/5/1934, Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh bị bãi bỏ[9]. Các vụ án xảy ra trên địa bàn Tây Ninh lại thuộc phạm vi xét xử của Tòa Hòa giải rộng quyền Biên Hòa.

Như vậy, Tòa Hòa giải rộng quyền Tây Ninh chính thức chấm dứt hoạt động từ đây.

  1. NỘI DUNG KHÁI QUÁT TÀI LIỆU CỦA PHÔNG:

Tài liệu của phông Tòa Hòa giải rộng quyền Tây mới chỉ được xác định nội dung theo cặp, bó. Nội dung tài liệu chủ yếu liên quan đến các vụ án hình sự, dân sự và thương sự, cụ thể:

– Các vụ án về trộm cắp, cờ bạc, đầu độc, giết người, đánh nhau, hăm dọa và hành hung các nhà chức trách… (1889-1914).

– Các vụ án liên quan đến việc sử dụng căn cước giả, tự ý bỏ việc, lạm dụng chức quyền, nhận hối lộ (1890-1914).

– Các vụ án liên quan đến việc phân chia tài sản, ly dị, thanh toán nợ (1893-1914).

– Các vụ án vi phạm lâm luật, buôn lậu rượu, trốn thuế thuốc lá (1899-1914).

[1] Việt Nam – Những sự kiện lịch sử (1858 – 1918) – Dương Kinh Quốc – NXB Giáo dục 1999, trang 36

[2] Việt Nam – Những sự kiện lịch sử (1858 – 1918) – Dương Kinh Quốc – NXB Giáo dục 1999, trang 85

[3] Journal Officiel de l’Indochine  1888, pages  918 – 919

[4] Journal Officiel de l’Indochine  1888,  pages  919 – 923

[5] Journal Officiel de l’Indochine  1888,  page  932

[6] Journal Officiel de l’Indochine  1889, page  634

[7] Journal Officiel de l’Indochine 1895, pages 1030 – 1037

[8] Journal Officiel de l’Indochine 1921, pages 755 – 774

[9] Journal Officiel de l’Indochine 1934, page 2126

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *