Trang chủ / Nghiên cứu - trao đổi / Hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước

Hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước

 

may scan

1.  Hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ lưu trữ từ năm 1962 đến năm 2012

Hoạt động hợp tác quốc tế của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước thời kỳ đầu mới được hình thành là một trong những nhiệm vụ của Phòng Hợp tác Kỹ thuật (nay là Trung tâm Khoa học và Công nghệ văn thư, lưu trữ) trực thuộc Cục Lưu trữ Nhà nước (nay là Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước). Điều này được thể hiện rõ tại khoản d, Điều 1 của Quyết định số 64/QĐ-TC ngày 16 tháng 10 năm 1984 của Cục Lưu trữ Nhà nước quy định nhiệm vụ chức trách Phòng Khoa học kỹ thuật: “Theo dõi, tổng hợp việc hợp tác khoa học kỹ thuật với các ngành trong nước và nước ngoài

Trước khi hoạt động hgfp tác quốc tế chính thức được hình thành về mặt tổ chức, từ năm 1974, Lưu trữ Việt Nam đã chính thức là thành viên của tổ chức Lưu trữ các nước xã hội chủ nghĩa. Đây là dấu mốc quan trọng đánh dấu bước phát triển đầu tiên của Lưu trữ Việt Nam trên chặng đường hội nhập quốc tế về khoa học lưu trữ. Thông qua các hoạt động hợp tác chính được thực hiện trong giai đoạn này như mời chuyên gia sang Việt Nam và cử cán bộ lưu trữ Việt Nam sang các nước (như Liên Xô, Bun-ga-ri, Trung Quốc) để học hỏi kinh nghiệm nghiệp vụ; cử sinh viên Việt Nam sang đào tạo về lưu trữ tại Liên Xô; tham dự Hội nghị các nhà Lãnh đạo cơ quan Lưu trữ các nước xã hội chủ nghĩa tổ chức tại Tiệp Khắc, Lưu trữ Việt Nam đã bước đầu vươn lên tiếp cận khoa học lưu trữ của thế giới. Điều này chứng tỏ mục đích đầu tiên và cũng là mục đích căn bản của hoạt động hợp tác quốc tế về lưu trữ chính là hợp tác về khoa học kỹ thuật.

Là thành viên của tổ chức Lưu trữ các nước xã hội chủ nghĩa, Lưu trữ Việt Nam đã lần đầu tiên đăng cai tổ chức thành công Hội nghị lần thứ 9 các nhà Lãnh đạo cơ quan Lưu trữ các nước xã hội chủ nghĩa tại Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1984. Tại diễn đàn khoa học này, các nhà Lưu trữ Việt Nam đã có nhiều cơ hội trao đổi, thảo luận về các vấn đề khoa học nghiệp vụ lưu trữ với các đồng nghiệp quốc tế, qua đó học hỏi được nhiều kinh nghiệm áp dụng vào điều kiện thực tế công tác lưu trữ của Việt Nam thời kỳ đó. Đặc biệt, hoạt động hợp tác quốc tế của Lưu trữ Việt Nam giai đoạn này còn ghi lại dấu ấn đậm nét ở các công trình nghiên cứu khoa học cùng với các chuyên gia nước ngoài như là: Từ điển thuật ngữ lưu trữ hiện đại của các nước xã hội chủ nghĩa; Tiêu chuẩn xác định giá trị tài liệu xây dựng cơ bản; Những nguyên tắc và phương pháp chung công bố tài liệu lịch sử áp dụng cho tài liệu khoa học kỹ thuật, tài liệu bản đồ và tài liệu phim ảnh ghi âm…

1.1. Hoạt động hợp tác quốc tể về khoa học và công nghệ thông qua các hợp tác đa phương

Từ những năm 80, 90, hoạt động họp tác quốc tế của Lưu trữ Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng trong đó phải kể đến việc trở thành thành viên của ba tổ chức Lưu trữ quốc tế, đó là: Hội đồng Lưu trữ quốc tế (vào năm 1986, tên viết tắt là ICA); Chi nhánh Đông Nam Á của Hội đồng Lưu trữ quốc tế (vào năm 1986, tên viết tắt là SARBICA) và Hiệp hội Lưu trữ quốc tế các nước có sử dụng tiếp Pháp (vào năm 1991, tên viết tắt là AIAF).

Với tư cách là thành viên của các tổ chức Lưu trữ quốc tế (LTQT), Lưu trữ Việt Nam có dịp trao đổi và học hỏi nhiều kinh nghiệm nghiệp vụ về khoa học lưu trữ với các đồng nghiệp trong khu vực và trên thế giới thông qua việc tham gia các hội nghị và hội thảo khoa học do các tổ chức Lưu trữ quốc tế tổ chức như: Đại hội LTQT bốn năm một lần; Hội nghị Ban Chấp hành và Hội thảo khoa học SARBICA tổ chức hàng năm; các hội thảo khoa học do AIAF tổ chức.

a)  Với Hội đồng Lưu trữ quốc tế (ICA)

Thời kỳ đầu mới gia nhập thành viên, Lưu trữ Việt Nam chưa có nhiều điều kiện để thường xuyên tham gia các kỳ đại hội, hội nghị bàn tròn, Hội nghị Ban Chấp hành của Hội đồng LTQT. Tuy nhiên, thông qua các ấn phẩm lưu trữ, các bản tin phát hành định kỳ của Hội đồng LTQT, Lưu trữ Việt Nam thường xuyên cập nhật các thông tin khoa học nghiệp vụ để vận dụng vào công tác lưu trữ ở Việt Nam. Sau này cùng với quá trình đổi mới toàn diện của đất nước, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã tham gia vào hoạt động Ban Chấp hành Hội đồng LTQT thể hiện qua việc Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam đã được bầu giữ chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Lưu trữ quốc tế phụ trách các Chương trình quảng bá và xúc tiến nghề lưu trữ nhiệm kỳ 2010 – 2012. Kể từ năm 2000 trở lại đây, Lưu trữ Việt Nam tham gia khá thường xuyên các kỳ Đại Hội và Hội nghị của Hội đồng LTQT. Đây chính là cơ hội quan trọng để Lưu trữ Việt Nam tìm hiểu, học hỏi những kiến thức mới về khoa học lưu trữ từ lưu trữ các nước trên thế giới, bởi vì trong các hội thảo khoa học và các sự kiện khoa học nghiệp vụ, hầu hết những vấn đề mới, những tiến bộ kỹ thuật áp dụng cho ngành Lưu trữ đều được đưa ra giới thiệu và thảo luận. Trong khuôn khổ tham gia những hoạt động này và qua giao lưu, trao đổi với các đồng nghiệp quốc tế, nhiều vấn đề nghiên cứu khoa học nghiệp vụ mà chúng ta còn vướng mắc đã được tháo gỡ. Những vấn đề nghiệp vụ điển hình như: bảo quản, tu bổ phục ché, tổ chức sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin.., Lưu trữ Việt Nam cũng học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu của các nước trên thế giới nhờ việc tham gia các hội thảo khoa học của Hội đồng LTQT vì đây là những chủ đề thường được quan tâm đề cập đến trong các kỳ Đại hội, Hội nghị thường niên của Hội đồng LTQT.

b) Với Chi nhánh khu vực Đông Nam Á thuộc Hội đồng Lim trữ quốc tế (SARBICA)

Trong phạm vi khu vực, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước là thành viên tích cực của Chi nhánh khu vực Đông Nam Á thuộc Hội đồng Lưu ừữ Quốc tế (SARBICA). Từ khỉ gia nhập vào năm 1986, Lưu trữ Việt Nam đã có những đóng góp hiệu quả vào các hoạt động khoa học nghiệp vụ của SARBICA, thể hiện qua việc Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã ba lần đăng cai và tổ chức thành công các hội nghị, hội thảo khoa học của SARBICA, đó là: Hội nghị Ban Chấp hành SARBICA và Hội thảo khoa học “Xác định giả trị và loại hủy tài liệu ” tại Hà Nội năm 1995; Hội nghị toàn thể SARBICA lần thứ 14 và Hội thảo khoa học quốc tế “Các chỉnh sách và thực tiễn: Xác định giá trị và bảo quản tài liệu lim trữ điện tử” tại Hà Nội năm 2004; Hội nghị Ban chấp hành 17 và Hội thảo khoa học “Sổ hỏa tài liệu lưu trữ – Chia sẻ kinh nghiệm ” tại Hà Nội năm 2009. Với những đóng góp tích cực cho sự phát triển của SARBICA, Lưu trữ Việt Nam đã được tín nhiệm giữ vai trò Chủ tịch SARBICA các nhiệm kỳ 2004 – 2006 và 2012 – 2014.

Trong khuôn khổ tham gia các hoạt động khoa học nghiệp vụ của SARBICA, Lưu trữ Việt Nam luôn chủ động tham gia các diễn đàn trao đổi thông qua các báo cáo tham luận, nêu ra những vấn đề mà các nước trong khu vực quan tâm cũng như Việt Nam còn vướng mắc. Những năm gần đây khi công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ ở mọi lĩnh vực ngành, nghề, công tác lưu trữ cũng không là ngoại lệ, Lưu trữ Việt Nam đã tích cực học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp trong khu vực về lĩnh vực này, cụ thể: để triển khai Đề án bảo hiểm tài liệu lưu trữ quốc gia, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã hợp tác với Lưu trữ Quốc gia Singapore thực hiện kế hoạch đào tạo cho cán bộ Lưu trữ Việt Nam về kỹ năng chụp và xử lý microfilm; trong giai đoạn Lưu trữ Việt Nam tiếp cận và triển khai nhiệm vụ lưu trữ thông tin số, các đồng nghiệp Malaysia cũng tư vấn giúp Lưu trữ Việt Nam nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này.

c) Với Hiệp hội quốc tế Lim trữ các nước sử dụng tiếng Pháp (AIAF)

Là thành viên chính thức của AIAF từ năm 1991, Lưu trữ Việt Nam đã tham gia nhiều hoạt động khoa học nghiệp vụ do AIAF tổ chức như: hội nghị, hội thảo. Đặc biệt, trong quá trình AIAF xây dựng cổng thông tin điện tử của Hiệp hội, Lưu trữ Việt Nam đã tích cực đóng góp ý kiến cho Ban điều hành Cổng thông tín điện tử, tham gia chương trình khảo sát nhu cầu đào tạo, trao đổi nghiệp vụ qua mạng của Lưu trữ các nước sử dụng tiếng Pháp để cung cấp thông tin cho Ban điều hành. Kết quả của chương trình khảo sát này chính là cơ sở khoa học để AIAF thiết kế các mô-đun, xây dựng nội dung của cổng thông tin điện tử một cách phù họp nhất đáp ứng nhu cầu đào tạo từ xa của cán bộ lưu trữ các nước sử dụng tiếng Pháp. Sau khi hoàn thiện, AIAF đã hai lần tổ chức tập huấn cổng thông tin điện tử cho cán bộ lưu trữ các nước sử dụng tiếng Pháp, trong đó lóp tập huấn năm 2011 được tổ chức tại Hà Nội do Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đăng cai với sự phối hợp của AIAF. Thành công của lóp tập huấn này đã khẳng định sự hội nhập sâu, rộng của Lưu trữ Việt Nam với bạn bè quốc tế trong lĩnh vực khoa học lưu trữ, thể hiện tư thế chủ động của Lưu trữ Việt Nam trong các hoạt động họp tác quốc tế về khoa học với AIAF. Hiện nay, cổng thông tin điện tử đã được sử dụng rộng rãi ở Lưu trữ các nước sử dụng tiếng Pháp như một công cụ học tập, đào tạo từ xa, giúp bồi dưỡng kiến thức, nâng cao trình độ khoa học nghiệp vụ cho cán bộ lưu trữ. Với sự tham gia tích cực và hiệu quả vào các hoạt động khoa học của AIAF, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã được các thành viên tín nhiệm bầu là cố vấn của Ban điều hành cổng Thông tin điện tử của Hiệp hội.

1.2. Hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ thông qua hợp tác song phương

Kể từ khi là thành viên của ICA, SARBICA và AIAF, Lưu trữ Việt Nam ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận khoa học lưu trữ của các nước thông qua việc thiết lập và mở rộng quan hệ hợp tác song phương với nhiều cơ quan lưu trữ trong khu vực và trên thế giới. Đến nay, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam đã thiết lập quan hệ hợp tác song phương và chính thức ký kết các Biên bản ghi nhớ, Thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ với các cơ quan lưu trữ của 10 nước trong khu vực và trên thế giới như Lào, Cămpuchia, Cuba, Liên bang Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Đức, Pháp và Mỹ.

Các nội dung họp tác về khoa học nghiệp vụ nổi bật đã được triển khai với Lưu trữ các nước đó là:

a) Với Lưu trữ Liên bang Nga (Liên Xô cũ)

Lưu trữ Việt Nam sớm được tiếp cận với các trào lưu tiến bộ của Lưu trữ thế giới, đặc biệt là Lưu trữ Xô Viết. Nhiều cán bộ Lưu trữ Việt Nam đã được cử sang Liên Xô đào tạo, thực tập về kỹ thuật bảo quản, tu bổ phục chế tài liệu lưu trữ, tài liệu phim, ảnh, ghi âm. Đồng thời, Lưu trữ Việt Nam đã mời nhiều chuyên gia Liên Xô sang giảng dạy về nghiệp vụ văn thư, lưu trữ cho cán bộ Lưu trữ Việt Nam. Nhiều sách nghiệp vụ văn thư, lưu trữ của Liên Xô được dịch ra tiếng Việt, góp phần đáng kể vào việc xây dựng, củng cố và hoàn thiện hệ thống lý luận chuyên ngành giúp Lưu trữ Việt Nam rút ngắn giai đoạn nghiên cứu ban đầu.

Trên cơ sở thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ giữa Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Cục Lưu trữ Liên bang Nga được ký kết năm 2001, hai bên đã trao đổi các đoàn Lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ của Lưu trữ hai nước để trao đổi các kinh nghiệm nghiệp vụ. Một hoạt động đánh dấu sự hợp tác hiệu quả giữa hai cơ quan Lưu trữ Việt Nam và Liên bang Nga, đó là sự kiện Lưu trữ Việt Nam và Lưu trữ Liên bang Nga hợp tác tổ chức triển lãm chung về tài liệu lưu trữ với chủ đề “Lịch sử hợp tác kinh tế và khoa học kỹ thuật giữa Việt Nam và Liên Xô giai đoạn 1950 – 1990” tại Hà Nội tháng 01/2005 và tại Matxcơva tháng 9/2005. Ngoài ra, hai cơ quan lưu trữ còn tăng cường hợp tác trong việc trao đổi tư liệu khoa học nghiệp vụ, Lưu trữ Việt Nam đã cử các đoàn cán bộ sang khảo sát, sưu tầm được nhiều tài liệu lưu trữ quý, hiếm về Việt Nam được bảo quản tại các kho lưu trữ của Liên bang Nga.

b) Với Lưu trữ Pháp

Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước và Cục Lưu trữ Pháp đã duy trì mối quan hệ họp tác trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ từ lâu. Từ những năm 70, Lưu trữ Việt Nam đã cử cán bộ sang Pháp tham gia khóa thực tập kỹ thuật lưu trữ quốc tế do Cục Lưu trữ Pháp tổ chức. Đặc biệt, căn cứ Thoả thuận hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Cục Lưu trữ Pháp đã ký kết năm 2009, hai bên đã triển khai nhiều nội dung hợp tác thiết thực về khoa học lưu trữ như: triển lãm tài liệu lưu trữ, hội thảo khoa học, trao đổi thông tin về tài liệu lưu trữ bảo quản tại các cơ quan lưu trữ ở Việt Nam và Pháp, đào tạo cán bộ lưu trữ…

Ngoài ra, với sự hợp tác, giúp đỡ của Đại Sứ quán Pháp tại Hà Nội và Viện Viễn đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội, nhiều ấn phẩm về lưu trữ và công bố tài liệu lưu trữ đã được biên soạn, xuất bản song ngữ Việt – Pháp như: sách Chỉ dẫn phông lưu trữ bảo quản tại các Trung tâm Lưu trữ quốc gia I, II và III, Thơ vãn Đông kinh Nghĩa thục, Địa danh và tài liệu lưu trữ làng xã Bắc Kỳ…

Hướng tới kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Pháp (1973-2013), Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học Hải ngoại Pháp họp tác tổ chức Triển lãm ảnh “Quan hệ Việt Nam – Pháp qua bốn thế kỷ”, dự kiến tại Hà Nội vào tháng 9/2013 và tại Paris vào tháng 3 năm 2014.

c)  Với Lưu trữ Lào và Cămpuchỉa

Mối quan hệ họfp tác giữa Lưu trữ Việt Nam với Lưu trữ Lào và Cămpuchia sớm được thiết lập và ngày càng được tăng cường. Trên cơ sở Biên bản ghi nhớ về kế hoạch hợp tác trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ mà Lưu trữ Việt Nam đã ký kết với Lưu trữ Lào và Cămpuchia, hàng năm Lưu trữ Việt Nam với Lưu trữ Lào và Lưu trữ Cămpuchia đều luân phiên trao đổi các đoàn lãnh đạo, cán bộ nghiệp vụ để trao đổi kinh nghiệm công tác, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển. Lưu trữ Việt Nam đã cử chuyên gia sang Lào và Cămpuchia giúp đỡ tập huấn cho Bạn về các vấn đề khoa học nghiệp vụ như: xác định giá trị, chỉnh lý tài liệu, xây dựng khung phân loại tài liệu, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác văn thư, lưu trữ. Lưu trữ Việt Nam thường xuyên gửi cho Lưu trữ Quốc gia Lào và Cămpuchia các văn bản hướng dẫn và tư liệu nghiệp vụ văn thư, lưu trữ, Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam, kỷ yếu các hội nghị, hội thảo khoa học do Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam tổ chức; tạo điều kiện để các cán bộ lưu trữ Lào và Căm-pu-chia sang tham dự các lóp tập huấn về nghiệp vụ, hội thảo khoa học do Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam tổ chức.

Trên cơ sở Bản ghi nhớ về kế hoạch hợp tác đã ký giữa Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước và Lưu trữ Quốc gia Lào, hàng năm, phía Lào đều cử sinh viên, cán bộ sang Việt Nam đào tạo về văn thư lưu trữ ở các trình độ đại học và sau đại học.

d) Với Lưu trữ Cuba

Mối quan hệ hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Lưu trữ Quốc gia Cuba chính thức được thiết lập khi hai cơ quan ký Biên bản họp tác vào năm 2004. Trên cơ sở đó, hai bên đã triển khai nhiều hoạt động hợp tác về khoa học lưu trữ có ý nghĩa thiết thực như: triển lãm tài liệu lưu trữ, xuất bản sách giới thiệu tài liệu lưu trữ, hội thảo khoa học. Cụ thể, từ năm 2005 đến nay, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước và Lưu trữ Quốc gia Cuba đã hợp tác tổ chức Triển lãm tài liệu lưu trữ “Quan hệ Việt Nam – Cuba qua tài liệu lưu trữ, I960 – 2005” tại Hà Nội tháng 5/2006 và tại La Habana tháng 5/2007; hợp tác xuất bản ấn phẩm “Quan hệ Việt Nam – Cuba qua tài liệu lưu trữ; 1960 – 2005 ” năm 2009; họp tác tổ chức các hội thảo khoa học “Phát huy giả trị tài liệu Imi trữ phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ to quốc ” tại Hà Nội, tháng 4/2008, “Công nghệ mới – Thời cơ và thách thức với Lưu trữ” tại La Habana, tháng 8/2009; “Bảo vệ và phát huy giá trị các di sản tư liệu” tại Hà Nội, tháng 8/2010 và “Tiếp cận tài liệu lưu trữ” tại La Habana, tháng 6/2011.

e) Với Lim trữ Trung Quốc

Từ những năm 90, Lưu trữ Việt Nam và Lưu trữ Trung Quốc đã có quan hệ hợp tác trong đó nội dung họp tác chủ yếu là trao đổi chuyên gia sang học tập kinh nghiệm nghiệp vụ. Đến tháng 3/2006, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Tổng Cục Lưu trữ Nhà nước Trung Quốc đã ký Thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ. Từ đây, quan hệ hợp tác giữa hai cơ quan Lưu trữ hai nước càng được củng cố và phát triển, các nội dung họp tác được thực hiện thường xuyên và thiết thực hơn. Năm 2007, hai bên đã phối hợp tổ chức thành công Triển lãm tài liệu lưu trữ “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Trung Quốc ” tại Hà Nội tháng 5/2007 và tại Bắc Kinh tháng 10/2007. Hai bên cũng thường xuyên trao đổi thông tin khoa học nghiệp vụ, thông tin về các hội nghị, hội thảo khoa học mà mỗi bên đăng cai tổ chức để tạo điều kiện cho cán bộ lưu trữ bên kia tham gia.

g) Với các cơ quan Lưu trữ Mỹ

Trong thời gian qua, mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ giữa Việt Nam và Mỹ đã từng bước được thiết lập và phát triển. Từ năm 2005 đến nay, Lưu trữ Quốc gia Mỹ đã tạo điều kiện đón các đoàn cán bộ của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam sang trao đổi kinh nghiệm công tác, khảo sát nghiệp vụ.

Năm 2007, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Trung tâm Việt Nam thuộc Trường Đại học Công nghệ Texas đã ký Thoả thuận hợp tác và đã thực hiện các hoạt động họp tác về khoa học và công nghệ trong lĩnh vực lưu trữ như: Trung tâm Việt Nam đã cử chuyên gia sang Việt Nam giúp tập huấn cho cán bộ Lưu trữ Việt Nam về kỹ thuật số hóa tài liệu lưu trữ; tham dự và báo cáo tham luận tại Hội thảo khoa học quốc tế “Số hóa tài liệu lưu trữ; Chia sẻ kình nghiệm ” do Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đăng cai tổ chức năm 2009. Đồng thời, Lưu trữ Việt Nam cử các đoàn cán bộ sang trao đổi kinh nghiệm khoa học nghiệp vụ và khảo sát tình hình tài liệu lưu trữ liên quan đến Việt Nam bảo quản tại Trung tâm Việt Nam.

h) Với các cơ quan Lưu trữ Nhật Bản

Từ những năm 90, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam đã có mối quan hệ họp tác với Lưu trữ Quốc gia Nhật Bản và Trung tâm Tu bổ và Phục chế Tokyo Nhật Bản trong lĩnh vực khoa học và công nghệ về văn thư, lưu trữ. Các năm từ 1997 đến 2002, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Trung tâm Tu bổ và Phục chế Tokyo Nhật Bản thường xuyên trao đổi các đoàn chuyên gia, cán bộ sang công tác, nghiên cứu, khảo sát và tập huấn vễ kỹ thuật tu bổ phục chế tài liệu lưu trữ. Đặc biệt, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và Trung tâm Tu bổ và Phục chế Tokyo đã phối hợp tổ chức thành công 03 lớp tập huấn ngắn hạn về kỹ thuật bảo quản, tu bổ phục chế tài liệu lưu trữ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh do các chuyên gia Nhật Bản giảng dạy.

Bên cạnh đó, vói vai trò là cơ quan Thường trực ủy ban Quốc gia Việt Nam về Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã đã phối hợp chặt chẽ với ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động mang tính khoa học có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực này như: hội thảo khoa học, tập huấn quốc tế nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO, tham khảo ý kiến chuyên gia để hướng dẫn, tư vấn quá trình xây dựng và trình các hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản tư liệu thế giới. Kết quả đến nay, Việt Nam đã sở hữu 03 di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới gồm: “Mộc bản triều Nguyễn ” do Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước – Bộ Nội vụ quản lý, được UNESCO công nhận Di sản tư liệu thế giới năm 2009; “Bia đá các khoa thỉ Tiến sĩ triều Lê và Mạc tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám ” do Trung tâm Hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám quản lý, được UNESCO công nhận Di sản tư liệu thế giới năm 2011; “Mộc bản kỉnh Phật chùa Vĩnh Nghiêm ” do Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang quản lý được công nhận Di sản tư liệu khu vực Châu Á – Thái Bình Dương thuộc Chương trình Ký ức thế giới năm 2012.

Thông qua các mối quan hệ hợp tác đa phương và song phương, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước đã tạo điều kiện cho không chỉ cán bộ lưu trữ của Cục mà còn cả những cán bộ làm công tác lưu trữ của các cơ quan bộ, ngành, địa phương, các cơ sở đào tạo cán bộ lưu trữ của Việt Nam có nhiều cơ hội giao lưu học hỏi, trao đổi kinh nghiệm nghiệp vụ, tiếp cận các tiến bộ khoa học và kỹ thuật về lưu trữ của các đồng nghiệp quốc tế.

2. Định hướng hoạt động họp tác quốc tế về khoa học và công nghệ đến năm 2020

– Thực hiện và ứng dụng các đề tài nghiên cứu khoa học về văn thư, lưu trữ có sự hợp tác, hỗ trợ kỹ thuật của các cơ quan, tổ chức lưu trữ các nước và tổ chức quốc tế.

– Tăng cường và phát triển hiệu quả các mối quan hệ họp tác đa phương và song phương sẵn có, đồng thời tiếp tục tìm kiếm các triển vọng họp tác mới với các cơ quan, tổ chức lưu trữ trong khu vực và trên thế giới để giao lưu học hỏi và tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước về khoa học và công nghệ trong công tác văn thư, lưu trữ.

– Tiếp tục triển khai các chương trình đào tạo về khoa học và thực tập kỹ thuật lưu trữ trong nước và nước ngoài cho cán bộ lưu trữ Việt Nam với sự giúp đỡ, tài trợ của các tổ chức, các chuyên gia quốc tế.

–   Hợp tác với các cơ quan, tổ chức lưu trữ các nước tổ chức các hoạt động nghiệp vụ nhằm phát huy giá trị của di sản tư liệu thông qua các hội thảo khoa học, trưng bày triển lãm, công bố xuất bản các ấn phẩm về tài liệu lun trữ…

– Tiếp tục hợp tác, nhờ tư vấn của nước ngoài để thực hiện các chương trình, dự án khoa học lưu trữ nhằm tháo gỡ những vấn đề vướng mắc trong nghiệp vụ lưu trữ cũng như trong quá trình thực hiện Luật Lưu trữ.

Nhìn chung, hơn 50 năm qua hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ trong công tác văn thư, lưu trữ đã được triển khai một cách tích cực, chủ động và đã tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các cơ quan, tổ chức quốc tế trong việc đào tạo nguồn nhân lực, tiếp thu những kiến thức, kinh nghiệm và tiến bộ khoa học, kỹ thuật trong lưu trữ, góp phần phát triển công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ về văn thư, lưu trữ trong nước. Với tinh thần hội nhập quốc tế, chú trọng hợp tác về khoa học nghiệp vụ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động họp tác quốc tế trong lĩnh vực lưu trữ, hy vọng trong thời gian tới, Lưu trữ Việt Nam bắt kịp các tiến bộ khoa học công nghệ về lưu trữ trên thế giới và khu vực để ngành Lưu trữ Việt Nam ngày càng phát triển vững mạnh đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế trong giai đoạn hiện nay./.

Nguồn: Kỷ yếu hội thảo

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *