Canh cua đồng

Trong những ngày hè oi bức, một món ăn dân dã thường gặp trong bữa ăn hàng ngày phù hợp với khẩu vị của tất cả mọi người từ những người dân quê mộc mạc đến chốn thị thành phồn hoa là bát canh cua đồng nấu cùng các loại rau xanh như rau đay, rau mồng tơi, mướp….

Cua đồng là thực phẩm dân dã trong bữa ăn ở nông thôn. Canh riêu cua giúp dễ ăn và ăn ngon miệng; nấu với bí đao có thêm tính thanh nhiệt, làm dịu; với rau dút và khoai sọ lại làm cho tâm trạng con người khỏi bồn chồn, lo lắng, trị kém ăn, ít ngủ.

 Thịt cua đồng chứa 12,3% protid, 3,3% lipid, 5,04mg% Ca, 4,7mg% Fe, 430mg% P; các vitamin B1 (0,01mg%), B2 (0,51mg%), B6 (0,12mg%), PP (2,1mg%), 125mg% cholesterol, 0,25% melatonin.

Về mặt thuốc, Tuệ Tĩnh (Nam dược thần hiệu) đã nêu: Điền giải là tên thuốc của con cua đồng, có vị mặn, mùi tanh, tính hàn, hơi độc, có tác dụng liền gân, nối xương, trị nhiệt tả, ngộ độc, máu kết cục, lở ghẻ. Sách Dược tính chỉ nam cũng ghi giải (cua đồng) tán tà nhiệt trong lồng ngực, thông được kinh mạch, làm cho 5 tạng khỏi buồn phiền, giải được độc do thức ăn, liền được gân, thêm sức cho xương, bổ ích khí lực, tống được các vật kết đọng trong người, phá được chứng ứ huyết do vấp ngã hoặc bị đánh chấn thương, chữa được sơn ăn (lở sơn), sốt rét, hoàng đản. Gạch của cua cũng tiếp được xương, nối được gân, hút được độc chất, đánh tan máu đọng, trị được ung nhọt, lở loét.

Cua đồng- nguyên liệu chính dùng để nấu canh

Cua đồng sống phân bố ở hầu hết các vùng trong cả nước nhưng nhiều nhất là ở vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Cua sống chủ yếu trong các ruộng lúa, bờ kênh, ao hồ và sinh sản khá nhanh.  Trước đây muốn ăn canh cua, người dân quê chỉ cần xách giỏ ra đồng, đảo qua vài bờ ruộng nước là đủ cua để nấu canh ăn trong mấy ngày liền. Nhưng hiện nay do việc sử dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật nên người ta chỉ còn có thể bắt được cua đồng trong các ao, đầm mà thôi. Do cua đồng mỗi ngày mỗi hiếm, trong khi nhu cầu của người dân nông thôn cũng như thành thị ngày càng cao nên cua đồng đã trở thành một mặt hàng có giá trị đang dần được xếp vào nhóm hàng “đặc sản”. Giá 01 kg cua đồng trên thị trường hiện nay bình quân từ 50- 60.000 đồng đối với vùng nông thôn và xấp xỉ 100.000 đồng đối với thành thị.

Làm canh cua đồng đòi hỏi chút cầu kỳ, tỉ mỉ. Cua sau khi mua ở chợ hoặc bắt ngoài đồng về phải rửa nhiều lần cho sạch bùn đất, sau đó lật bỏ mai, yếm, lấy gạch trong mai cua để riêng. Cho cua vào cối giã thật nhuyễn hoặc xay cho thật nát. Cho muối, hạt nêm vào khi giã, muối sẽ làm cho cua ít bị bắn tung toé và cua sẽ nhanh nhuyễn, điều đặc biệt hơn cả nhờ thế mà khi nấu canh riêu cua mới đóng màng trên mặt nước nồi canh, nếu không riêu cua sẽ rã tan trong nước và không đông tụ lại được.

Cua giã nhuyễn cho một ít nước vào khuấy đều rồi lọc bỏ bã bằng rá thật mau sao cho bã cua không lọt theo nước được. Sau khi lọc, để khoảng 5 phút rồi gạn bỏ hết bã cua còn lắng đọng dưới đáy nồi. Kết quả thu về là một lượng nước cua cần thiết có màu đen nâu như màu đất. Đổ nước cua và gạch cua vào nồi bắc lên bếp đun sao cho vừa lửa để riêu cua kết tủa thành mảng. Trong thời gian chờ nước cua sôi ta chuẩn bị loại rau mà mình thích có thể là rau đay, rau mồng tơi, rau muống….có thể kết hợp với quả mướp hương hoặc rau rút. Khi nước cua sôi và xuất hiện màng riêu cua nổi lên trên mật nồi thì chúng ta cho rau vào(chỉ nên cho rau vào một bên, tránh cho thịt cua không bị vỡ). Khi canh sôi lần nữa thì cho gia vị sao cho vừa ăn tuỳ theo khẩu vị của mình. Thường thì canh cua phải đi kèm với mắm tôm mới ngon, nếu ai thích ăn mắm tôm thì có thể cho thêm một chút mắm tôm chắt vào nồi sau đó nấu thêm 5 đến 7phút là có được nồi canh ngon (các cụ xưa đã dạy: “Thịt không hành, canh không mắm” nghĩa là các gia vị này không thể thiếu được trong chế biến). Múc canh ra bát, vừa cái vừa nước sau đó múc riêu cua đổ lên trên bát canh. Ta đã có bát canh nhìn rất hấp dẫn. Canh nên ăn nóng với cơm và cà pháo muối chua thì sẽ rất ngon.


Mâm cơm quê giản dị mà thấm đượm nghĩa tình
Nhiều người khi xa quê hương thường rất nhớ đến món canh cua đồng nơi quê nhà. Bát canh cua đồng không chỉ đơn thuần là một món ăn mà như chứa đựng trong đó biết bao vất vả, nhọc nhằn của người bà, người mẹ, người chị sớm khuya tần tảo và cả những hương vị đậm đà, quen thuộc của quê hương nghĩa nặng tình sâu:

“Anh đi anh nhớ quê nhà
Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dãi nắng dầm sương
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao…”
(Ca dao)
Hồng Luyến- Phòng VHTT Giao Thủy
Luutruvn.com sưu tầm

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *