Trang chủ / Ẩm thực - Đặc sản / Đặc sản nem nắm Giao Thủy

Đặc sản nem nắm Giao Thủy

Người dân Giao Thủy khi đi thăm bà con họ hàng, người thân trên tỉnh thường mang theo mấy nắm nem để làm quà gọi là chút quà quê dân dã. Nhiều người đi làm ăn xa còn nhớ mang theo cân thính gạo, lít nước mắm Sa Châu cùng can rượu Bỉnh Ri để khi có dịp là chế biến món nem nắm của quê hương để mời bạn bè cùng thưởng thức. Món quà quê mộc mạc dân dã đó đã hoàn toàn chinh phục khẩu vị của những ai may mắn có được một lần thưởng thức nó… 


    Tương truyền, khi Phủ Thiên trường trở thành kinh đô thứ 2 của vương triều Trần thì cùng với nó là sự hình thành của các làng nghề.Theo truyền thống các địa phương trong cả nước, nơi nào có của ngon vật lạ thường mang lên dâng tiến Vua. Món nem nắm Giao Thủy thời đó cũng được nhân dân trong vùng dâng lên để Ngài ngự. Sau khi thưởng thức Nhà Vua khen ngon và nem nắm Giao Thủy cũng trở thành món ăn được nhiều người biết đến từ bấy giờ. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, món nem nắm Giao Thủy được lưu truyền đến từ thế hệ này đến thế hệ khác và đã trở thành “thương hiệu” được truyền tụng trong nhân dân và được coi là món ăn đặc sản của người dân Giao Thủy nói riêng và người dân Nam Định nói chung. Ngày nay, nem nắm Giao Thủy là món ăn rất được ưa chuộng trong các bữa tiệc liên hoan, hội hè, đình đám…món ăn dân dã, mộc mạc ấy đã vượt qua “cổng làng” để đến với khắp mọi miền của đất nước và cả nước ngoài với những cách thức chế biến khác nhau. Tuy nhiên chỉ khi nào du khách có dịp về thăm mảnh đất Giao Thủy, được thưởng thức món nem nắm do chính người dân nơi đây chế biến bằng bí quyết cổ truyền thì mới có thể cảm nhận hết được hương vị đậm đà đặc trưng của nó. 

    Nem nắm Giao Thủy là sản phẩm của nền văn minh lúa nước, được làm từ bì và thịt lợn trộn đều với thính gạo lẫn với các phụ gia khác như tỏi và nước mắm…rồi nắm trong lá sung và lá đinh lăng. Bì lợn làm nem được lựa chọn kỹ càng từ da của những con lợn khỏe mạnh, không quá già hoặc quá non. Sau khi loại bỏ lông và phần mỡ dính dưới da, bì lợn được đem luộc chín tới (nước sôi khoảng 3- 5 phút) để bì vừa dai lại vừa mềm, nếu luộc kỹ bì sẽ bị keo dính ăn không ngon. Bì phải thái mỏng bằng tay, tuyệt đối không dùng bằng máy thái. Cách thái bì lợn ở mỗi vùng cũng khác nhau, nem Giao Tiến có cách thái bì nhỏ như sợi miến, còn nem Giao Hải, Giao An bì lợn được thái to bản mỏng dính như tờ giấy pơ- luya. Thịt lợn làm nem được lựa từ thịt nạc ở 2 củ mông của con lợn (cả con lợn chỉ lựa được khoảng 3- 5kg thịt). Thịt được đem luộc chín tái lòng đào để khi chế biến nem có vị ngọt và bùi (nếu luộc chín kỹ nem ăn nhạt và rời rạc), sau khi luộc, thịt lợn được thái mỏng, chần bằng sống dao cho mềm.

 Bộ 3 đặc sản: nem nắm Giao Thủy, nước mắm Sa Châu và rượu Bỉnh Ri

    Nước mắm được dùng trong món nem nắm này phải dùng nước mắm Sa Châu (nước mắm nổi tiếng của xã Giao Châu huyện Giao Thủy tỉnh Nam Định).Thứ nước mắm này cũng được làm rất công phu theo phương pháp cổ truyền. Cá được ướp muối khoảng 6 tháng mới đem ra vắt lấy nước mắm nguyên chất, sau đó nước mắm được đưa ra phơi nắng, phơi sương và cho vào chum sành chôn xuống đất thêm 6 tháng nữa.Vậy là phải mất 1 năm nước mắm Sa Châu mới được mang ra để làm gia vị cho món nem nắm.
Mùi thơm,
vị bùi của món nem nắm phần nhiều là nhờ thính gạo tạo nên. Người Giao Thủy đã dùng thứ gạo tám thơm ngon nhất vùng sao vàng trên bếp củi nhỏ lửa sau đó nghiền nhỏ ra để làm thính, do đó tạo nên hương vị đặc trưng khác biệt so với thính gạo các vùng khác.

    Cái khéo léo tài tình khi chế biến món nem nắm là gia vị khi pha chế, trộn nem phải cho đều tay và bóp thuần thục để nem được nhuyễn đều và làm chín thịt lòng đào. Nước mắm chấm nem phải tổng hợp đủ vị cay, chua, mặn, ngọt.

    Để thưởng thức, người ăn chỉ cần cuốn nem nắm vào lá đinh lăng, lá sung sần sần rồi nhón qua bát nước chấm. Theo kinh nghiệm dân gian thì nhiều người cho rằng nên chọn những lá sung tật có những nốt sần trên lá dùng để cuốn nem thí ăn nó mới bùi, lá đinh lăng thì phải chọn lá vừa già tới thì mới cảm nhận được hết vị ngăm ngăm, đăng đắng của nó. Khi nhai miếng nem ta cảm thấy cái mềm mềm, bùi bùi, ngầy ngậy của thịt, thấy chất dai sừn sựt của bì lợn và thoang thoảng hương thơm đồng nội của thính cùng vị cay nồng của tỏi…Tất cả hương vị tinh túy của một vùng quê biển hòa quyện vào nhau,̉ chắp cánh cho vị giác của người thưởng thức được thăng hoa.
Nem Giao Thủy còn có một “người tình” đi kèm không thể tách rời đó là rượu Bỉnh Ri- loại rượu quê ngon thượng hạng do người dân làng Thức Hóa (Giao Thịnh- Giao Thủy- Nam Định) chưng cất từ gạo nếp cái hoa vàng, loại gạo nếp ngon nổi tiếng của đồng bằng sông Hồng. Đối với cánh mày râu, trong bữa tiệc nhậu với bạn bè, người thân, cùng nhau nhâm nhi ly rượu Bỉnh Ri và thưởng thức đặc sản nem nắm Giao Thủy thì có thể say quên cả trời đất. Vậy nên ca dao xưa mới có câu:
“Tay cầm bầu rượu, nắm nem
Mải vui quên hết lời em dặn dò…”

                                   Hồng Luyến- Phòng VHTT Giao Thủy

Luutruvn.com sưu tầm

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *