Trang chủ / Tài liệu lưu trữ / Phông Tòa Đốc lý Chợ lớn

Phông Tòa Đốc lý Chợ lớn

  • Số lượng tài liệu: 03 mét.
  • Thời gian tài liệu: 1908-1911.
  • Loại hình tài liệu: Tài liệu hành chánh (giấy).
  • Tình trạng vật lý: Phần lớn tài liệu bị lão hóa, ố, giòn, rách, mục, chữ mờ.
  • Công cụ tra cứu: Mục lục hồ sơ, thẻ tạm xen lẫn với mục lục, thẻ của các phông: Phủ Thống đốc Nam Kỳ, Hội đồng Tư mật Nam Kỳ, Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ, Tòa Hòa giải Rộng quyền Tây Ninh, Toà Đốc lý Sài Gòn và các phông tài liệu của các tỉnh Nam Kỳ thời kỳ thuộc Pháp.
  1. LỊCH SỬ ĐƠN VỊ HÌNH THÀNH PHÔNG:

Ngày 06/6/1865, Thống đốc Nam Kỳ ra quyết định v/v tổ chức Thành phố Chợ Lớn[1].

Ngày 20/10/1879, Thống đốc dân sự đầu tiên của Pháp tại Nam Kỳ Le Myre de Viller ký Nghị định thành lập  Hội đồng Thành phố Chợ Lớn[2].

Ngày 13/12/1880, Thống đốc Nam Kỳ Le Myre de Villers ra Nghị định thành lập khu Sài Gòn – Chợ Lớn và đặt dưới quyền cai trị của Giám đốc Nha Nội chính[3]. Khu Sài Gòn – Chợ Lớn bao gồm: Thành phố Sài Gòn, Thành phố Chợ Lớn và vùng phụ cận của 2 thành phố này.

Ngày 12/01/1888, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định xóa bỏ Khu Sài Gòn – Chợ Lớn. Thành phố Sài Gòn và Thành phố Chợ Lớn được tổ chức riêng biệt như cũ[4].

Ngày 27/6/1912, Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut ban hành Nghị định cải tổ Thành phố Chợ Lớn[5]. Theo Nghị định này, Chánh Tham biện Chủ tỉnh Chợ Lớn sẽ điều hành Thành phố Chợ Lớn và có 1 Ủy ban Thành phố phụ tá.

Ngày 27/04/1931, Tổng thống Pháp ra Sắc lệnh thành lập lại Khu Sài Gòn – Chợ Lớn. Khu Sài Gòn – Chợ Lớn gồm: Thành phố Sài Gòn, Thành phố Chợ Lớn và vùng ngoại ô của 2 thành phố. Đứng đầu Khu Sài Gòn – Chợ Lớn là một viên Trưởng khu, do Toàn quyền Đông Dương bổ nhiệm. Một số quyền hạn của Đốc lý Thành phố Sài Gòn và của Đốc lý Thành phố Chợ Lớn được chuyển sang Trưởng khu. Trưởng khu là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Khu Sài Gòn – Chợ Lớn (Conseil d’Administration de la Région de Sài Gòn – Chợ Lớn). Một số quyền hạn của Hội đồng Thành phố Sài Gòn và Ủy ban Thành phố Chợ Lớn cũng được chuyển sang Hội đồng Quản trị Khu Sài Gòn – Chợ Lớn[6].

Ngày 19/12/1941, Tổng thống Pháp ra Sắc lệnh bãi bỏ chức Đốc lý Thành phố Sài Gòn và chức Đốc lý Thành phố Chợ Lớn; mọi quyền hành của 2 viên chức này được chuyển sang tập trung vào tay Trưởng khu Sài Gòn – Chợ Lớn; bãi bỏ Hội đồng Thành phố Sài Gòn và Ủy ban Thành phố Chợ Lớn, mọi quyền hạn của các tổ chức này đều chuyển sang Hội đồng Quản trị Khu Sài Gòn – Chợ Lớn[7].

II. NỘI DUNG KHÁI QUÁT TÀI LIỆU CỦA PHÔNG:

Tài liệu trong phông mới chỉ được xác định nội dung theo cặp, bó. Thành phần tài liệu chủ yếu là tài liệu kế toán thuộc ngân sách Thành phố Chợ Lớn:

– Điều kiện sách, khế ước cung cấp vật dụng (1909-1910).

– Bảng so sánh thu, chi (1908-1911).

– Bảng kê các khoản thuế không thu được (1908-1909).

– Chứng từ chi (1911).

– Ủy nhiệm chi (1908-1911).

– Bảng kê chuyển khoản (1909).

[1] Bulletin Officiel de la Cochinchine 1865, pages  242  – 244

[2] Bulletin Officiel de la Cochinchine 1879, pages  406  – 409

[3] Việt Nam – Những sự kiện lịch sử (1858 – 1918) – Dương Kinh Quốc – NXB Giáo dục 1999, trang 115.

[4] Việt Nam – Những sự kiện lịch sử (1858 – 1918) – Dương Kinh Quốc – NXB Giáo dục 1999, trang 115.

[5] Journal Officiel de l’Indochine 1912, pages 1289 – 1297

[6] Journal Officiel de l’Indochine 1931, pages 2091 – 2093

[7] Journal Officiel de l’Indochine 1941, pages 3822 – 3828

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *