Trang chủ / Tài liệu lưu trữ / Phông Văn phòng tỉnh Bạc Liêu

Phông Văn phòng tỉnh Bạc Liêu

  • Số lượng tài liệu: 15,5 mét.
  • Thời gian tài liệu: 1865-1914.
  • Loại hình tài liệu: Tài liệu hành chánh (giấy).
  • Tình trạng vật lý: Phần lớn tài liệu bị lão hóa, ố, giòn, rách, mục, chữ mờ.
  • Công cụ tra cứu: Mục lục hồ sơ, thẻ tạm xen lẫn với mục lục và thẻ của các phông: Phủ Thống đốc Nam Kỳ, Hội đồng Tư mật Nam Kỳ, Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ, Tòa Hòa giải Rộng quyền Tây Ninh, Toà Đốc lý Sài Gòn, Tòa Đốc lý Chợ Lớn và các phông tài liệu của các tỉnh khác ở Nam Kỳ thời kỳ thuộc Pháp.
  1. LỊCH SỬ ĐƠN VỊ HÌNH THÀNH PHÔNG[1]:

Ngày 5 tháng 1 năm 1876, Đô đốc Duperré, Tổng chỉ huy lực lượng viễn chinh Pháp tại Nam Kỳ ra Nghị định phân chia toàn bộ Nam Kỳ thành 4 khu vực hành chánh lớn (circonscription administrative) là: Sài Gòn, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Bassac[2]. Các khu vực hành chánh này lại được chia nhỏ thành 19 tiểu khu hành chánh (arrondissement) như sau:

         1-Khu vực Sài Gòn gồm 5 tiểu khu: Sài Gòn, Tây Ninh, Thủ Dầu Một, Biên Hòa và Bà Rịa.

         2-Khu Vực Mỹ Tho gồm 4 tiểu khu: Mỹ Tho, Gò Công, Tân An, Chợ Lớn.

         3-Khu vực Vĩnh Long gồm 4 tiểu khu: Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, Sa Đéc.

         4-Khu vực Bassac gồm 6 tiểu khu: Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Rạch Giá, Cần Thơ, Sóc Trăng.

         Ngày 18 tháng 12 năm 1882, Thống đốc Nam Kỳ ra Nghị định tách 2 tổng của tiểu khu Sóc Trăng và 3 tổng của tiểu khu Rạch Giá để thành lập thêm một tiểu khu mới nữa là tiểu khu Bạc Liêu trực thuộc khu vực hành chánh Bassac[3] .

Ngày 20 tháng 12 năm 1899, Toàn quyền Đông Dương lại ra Nghị định đổi gọi tiểu khu (arrondissement) – đơn vị hành chánh ở Nam Kỳ – thành tỉnh (province) kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1900 và phân chia thành 3 miền:  miền Đông, miền Trung, miền Tây và gồm 20 tỉnh[4]. Tỉnh Bạc Liêu thuộc khu vực miền Tây.

        Đứng đầu tỉnh Bạc Liêu là một viên Tham biện người Pháp. Quan Tham biện làm Chủ tỉnh về nguyên tắc phải là viên chức hành chánh do Toàn quyền Đông Dương bổ nhiệm theo đề nghị của Thống đốc Nam Kỳ.

II. NỘI DUNG KHÁI QUÁT TÀI LIỆU CỦA PHÔNG:

Tài liệu trong phông chưa được phân loại theo khung Boudet, mới chỉ được xác định nội dung theo cặp, bó. Thành phần tài liệu của phông chủ yếu là tài liệu quản lý hành chánh, sổ sách kế toán và gồm các nội dung sau:

– Tài liệu về bầu cử Hội đồng tỉnh của các tổng Long Thủy, Quản Xuyên, Thạnh Hòa, Thạnh Hưng và Phòng Thương mại (1883-1913)

– Tài liệu về nhập cư của ngoại kiều Á châu (1899-1913).

– Sổ theo dõi các giao dịch giữa những người Á châu (1895-1909).

– Tài liệu về chuyển nhượng đất đai (1888-1913):

+ Chuyển nhượng đất đai, biên bản cắm mốc, đơn xin chuyển nhượng đất đai tại các làng Vĩnh Lợi, Vĩnh Hưng… (1890-1914).

+ Hồ sơ đất đai của Sở Thương chánh (1905-1913).

– Tài liệu về việc chuyển nhượng các ruộng muối, bản vẽ các ruộng muối và miễn thuế muối (1880-1906).

– Tài liệu về tài chánh (1893-1914):

+ Sổ theo dõi ngân sách.

+ Sổ theo dõi lệnh thu ngân sách Nam Kỳ.

+ Sổ theo dõi lệnh thu ngân sách Đông Dương.

+ Sổ tổng hợp thu.

+ Sổ thâu xuất của các làng thuộc các tổng: Long Thủy, Quản Long, Quản Xuyên, Thạnh Hòa, Thạnh Hưng, Vĩnh Lợi thuộc Trung tâm Hành chánh Cà Mau.

+ Sổ theo dõi miễn thuế điền địa.

+ Bộ điền, bộ sanh ý của các làng trong tỉnh.

+ Tài liệu về kiểm kê tài sản, vật liệu.

[1] Xem phông Văn phòng tỉnh Bà Rịa

[2] Dương Kinh Quốc : Việt Nam – Những sự kiện lịch sử. Tập 1. NXB KHXH, Hà Nội, năm 1981, trang 177 – 178

[3] Dương Kinh Quốc : Việt Nam – Những sự kiện lịch sử. Tập 1. NXB KHXH, Hà Nội, năm 1981, trang 177 – 178

[4] Công báo Đông Dương thuộc Pháp (Journal Officiel de L’Indo-chine Française), năm 1900, trang 30

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *